Powstanie klubu i pierwsze lata.
Początki klubu to prawdopodobnie czas pomiędzy latami 1946 i 1950. Początkowo klub działał z pewnymi przerwami. Wśród założycieli były takie nazwiska jak Weber, Cichutek (piekarz z Grudyni Małej), Stanisław Słabosz, Rudolf Kuna i Kulik (lub Kulig) z Dobrosławic.
W grudniu 1951 LZS Grudynia Wielka znajduje się na liście klubów sportowych działających na terenie powiatu kozielskiego(1). Z roku 1951 znane są dwa wyniki meczów drużyny z Grudyni. Pierwszym z nich jest ligowy mecz rozegrany 1951-03-15 z LZS Steblów (przegrany przez nasz zespół 2:5).(2) Drugi to towarzyskie spotkanie rozegrane w Naczęsławicach zakończone wynikiem 4:4.(3)
Lata 50. to głównie występy w klasie D. Prawdopodobnie w tym czasie zespół grał w rozgrywkach nieregularnie. W latach 1960-65 drużyna występuje pod nazwą Budowlani. Przez kilka lat w Grudyni siedzibę miała firma budowlana, która wspierała klub. W zespole grali głównie lokalni zawodnicy. Do połowy lat 70. LZS Grudynia krąży pomiędzy C i B klasą. W latach gry w klasie B, regulamin wymuszał również powstanie drużyny młodzieżowej (w naszym przypadku byli to juniorzy).
Lata świetności
Większe sukcesy pojawiają się w połowie lat 70. Dzięki wsparciu Przedsiębiorstwa Produkcji Sadowniczej, zawodnicy mają wspaniałe warunku do rozwoju. Zamiast drużyny juniorów powstaje zespół trampkarzy. W sezonie 1977/78 Grudynia pierwszy raz gra w A klasie, a w sezonie 1981/82 już w lidze okręgowej (wtedy był to 4 poziom rozgrywkowy). Sukcesy sportowe wymusiły również potrzebę rozbudowy infrastruktury. W 1977 (marzec-maj) powstał budynek klubowy (z szatniami i sauną). Wybudowana została również scena, a obok głównej płyty boiska powstało boisko treningowe. W latach świetności klubowe obiekty zdobywały wojewódzkie wyróżnienia za najlepsze wśród LZS-ów.
Od około roku 1986 w nazwie pojawia się Spartan (od odmiany jabłoni).
Lata 80. to największe sukcesy klubu. Drużyna z Grudyni pięciokrotnie grała na szczeblu centralnym Pucharu Polski. W tym trzykrotnie awansowała do kolejnej rundy. Do historii przeszły mecze z drugoligową Stalą Rzeszów i z pierwszoligowym Radomiakiem Radom. W latach 80. klub posiadał również drużynę rezerw oraz juniorów młodszych.
Lata 70. i późniejsze to również wyjazdy na mecze towarzyskie z drużynami z Poczdamu i Cottbus.
Ciężkie lata 90.
Lata 90. to niestety początek słabszych występów i kolejne spadki w ligowej hierarchii. Zmiany gospodarcze w kraju, fala wyjazdów, upadek Przedsiębiorstwa Produkcji Sadowniczej miały wpływ na nasz klub. W sezonie 1989/90 drużyna spada z okręgówki. Później zlikwidowana zostaje drużyna rezerw. Zamiast juniorów młodszych powstaje drużyna trampkarzy. Niestety sezon 1997/98 to spadek do B klasy. W międzyczasie drużyna trampkarzy zostaje zamieniona na juniorów. Mimo kilku zrywów zamiast awansu, znowu jest spadek i po sezonie 2005/06 Grudynia ląduje C klasie.
Chwilowe sukcesy i upadek
Dopiero sezon 2009/10 rozpoczął serię awansów, aż do A klasy. W tym czasie udało się zbudować silną drużynę opartą zarówno na lokalnych zawodnikach jak i piłkarzach z Gościęcina, Głubczyc i okolic.
Niestety już pod koniec 2013 roku nastąpiło pierwsze zawieszenie działalności i rudna wiosenna została oddana walkowerem. Spartan nie przystąpił do rozgrywek również w sezonie 2014/15.
Po rocznej przerwie udało się reaktywować klub, ale niestety tylko na sezon 2015/16. Przyczyn upadku było wiele, można wymienić: zmiany demograficzne, gospodarcze, i ponowną falę wyjazdów. Obecnie klubowy budynek (wyremontowany w 2007 r.) i boisko czekają na przyszłe pokolenia, które być może napiszą kolejne rozdziały w historii Spartana.
Sekcja tenisa stołowego i biegów dystansowych
Oprócz piłki nożnej przez kilka lat istniały również sekcje tenisa stołowego i biegów długodystansowych. Obie powstały z inicjatywy Krzysztofa Kordyacznego.
O drużynie tenisa wiadomo niewiele. Na pewno w sezonie 1980/81 rywalizowali w A klasie podokręgu Kędzierzyn-Koźle. Na półmetku sezonu drużyna zajmowała ostatnie miejsce. Rywalami byli Start II Kędzierzyn, Fortuna Głogówek, Naprzód Borucin, SKS Racławiczki, Ruch Steblów, Górnik Kotlarnia, Orzeł Branice, Zryw Pilszcz.(4)
Większe sukcesy odnosiła sekcja biegowa, z którą związana jest chociażby organizacja Biegu Sadowników. Sekcja ma na swoim koncie m.in. zwycięstwo w klasyfikacji zespołowej w III półmaratonie Górnośląskim Krnów-Głubczyce, który odbył się pierwszego maja 2000r.(5)
Wśród mieszkańców mamy przynajmniej dwóch maratończyków. Są to Krzysztof Kordyaczny:
-1983-09-25 Warszawa - V Międzynarodowy Maraton Pokoju(6) - 2:55:11
-1985-06-01 Stronie Śląskie - VIII Górski Maraton Szklarzy(7) - 2:23:15
Przemysław Stańczyk (w barwach Anton Team)
-2022-10-23 Kędzierzyn-Koźle - XX Maraton Odrzański - 3:32:12
Prezesi
Na przestrzeni dziejów prezesami klubu byli m.in: Bertold Mende, Wilhelm Siekiera, Helmut Donder, Rudolf Kuna, Bernard Siekiera, Jerzy Bula, Marian Mikołajczyk, Krzysztof Kordyaczny, Stanisław Jasiński, Józef Prochera, Jacek Łukiewicz, Przemysław Pilipczuk. Budynkiem klubowym opiekował się Edward Jaczyszyn, a później Józef Kwapik.
Dokumentacja
Poszczególne sezony można prześledzić w dziale dokumentującym dotychczasowe wyniki. Są tam zaprezentowane wyniki, tabele, statystyki. Można prześledzić również listę zawodników, strzelców, rywali oraz galerię. Mimo licznych sukcesów, zachowało się niewiele materiałów. Wiele danych trzeba było odtwarzać na podstawie wzmianek w dawnej prasie.
Poza oficjalnymi rozgrywkami piłkarskimi, nasza drużyna brała też udział w wielu różnych turniejach i festynach, na których również odnosiła liczne sukcesy. Najczęściej był to cykliczny Puchar Wójta Gminy Pawłowiczki. O szczegółach można poczytać w dziale "Turnieje i festyny".
- Almanach opolskiej piłki nożnej sezon Tom III - M.Leja, J.Stefanko.
- Echo Gmin 2003, nr 12, str 14
- Sport nr 50 z 1951-06-22, str 6.
- Nowiny (Rybnik) - 1981 nr 10, str 6.
- Kalendarz Głubczycki 2000, str 291.
- https://enduhub.com - wyniki
- https://www.maratonypolskie.pl
Michał Niedzielski 2026-02-08